24media.az Reuters-ə istinadən bildirir ki, “OpenAI” və “Anthropic” şirkətlərində baş vermiş son hadisələr dünyada narahatlığı artırıb. Bu hadisələr süni intellekt sistemlərinin insan nəzarətindən çıxa biləcəyi ilə bağlı qorxuları gücləndirib.

Süni intellektin istifadəsini risk səviyyəsinə uyğun tənzimləyən Aİ-nin Süni İntellekt Aktı bu sahədə dünyanın ən sərt qaydalarından biri hesab olunur. Virkkunen bildirib ki, bu qanun süni intellekt modellərinin bütün həyat dövrünü əhatə edir.

Onun sözlərinə görə, tənzimləyici qurumlar şirkətlərə süni intellekt modellərinin təhlükəsizliyini necə qiymətləndirmək barədə tövsiyələr verir. Bu prosesdə universitet və elmi müəssisələrdən olan 60 mütəxəssisin tövsiyələri də nəzərə alınacaq.

Virkkunen Aİ-nin süni intellekt qaydalarının artıq köhnəldiyi barədə şirkətlərin tənqidlərini də qəbul etməyib. O vurğulayıb ki, qaydalar hazırlanarkən texnologiyanın gələcək inkişafı, risklərin qiymətləndirilməsi və müstəqil ekspertlərin iştirakı nəzərə alınıb.

Avropa Komissiyası avqustun sonunda 30-dan çox süni intellekt şirkətindən təhlükəsizlik tədbirləri, şəffaflıq və müəllif hüquqları ilə bağlı məlumat tələb edib. Bu müraciətlər araşdırmalara səbəb ola bilər. Qayda pozuntuları müəyyən edilərsə, şirkətlər qlobal illik gəlirlərinin 7 faizinədək cərimə oluna bilərlər.

Virkkunnenin sözlərinə görə, Komissiya Çin mənşəli süni intellekt şirkətlərindən də məlumat tələb edib. O qeyd edib ki, hazırda bazarda ən güclü süni intellekt modellərinin bir qismi ABŞ və Çin şirkətlərinə məxsusdur.

Emiliya Vəlicanova

Zelenski: Rusiya bu razılaşmanın əvəzini yeni terror aktları ilə ödəyəcək, BBC

Trampın sözlərinə görə, Rusiya höküməti ABŞ və dünya bazarlarına dərhal 300 min ton, noyabrda isə əlavə 500 min ton dizel yanacağı tədarük edəcək. Sonrakı mərhələlərdə daha böyük həcmdə yanacağın bazara çıxarılması nəzərdə tutulur. Məlumata görə, ABŞ Rusiyadan dizel ixracına tətbiq edilən sanksiyaları aprelin 7-dək müvəqqəti dayandıracaq. Digər məhdudiyyətlər, o cümlədən ABŞ banklarında dondurulmuş Rusiya aktivlərinə dair tədbirlər qüvvədə qalacaq.

Zelenski Rusiyanın enerji gəlirlərinin müharibənin maliyyələşdirilməsinə töhfə verə biləcəyini vurğulayıb. O, Ukraynanın Rusiya neft emalı zavodlarına hücumlarını Moskvanın Ukraynanın enerji infrastrukturuna zərbələrinə cavab kimi qiymətləndirib.

Ekspertlər razılaşmanın ABŞ-də yanacağın qiymətlərini əhəmiyyətli dərəcədə azaldacağına şübhə ilə yanaşırlar. Quilter Cheviot şirkətinin investisiya strategiyası üzrə mütəxəssisi Tim Armitage bildirib ki, ilkin tədarük həcmi ABŞ-nin gündəlik dizel istehlakı ilə müqayisədə kiçikdir.

ABŞ-də dizelin orta qiyməti bir qallon üçün 6,28 dollardır. Brent markalı neftin qiyməti isə bir barel üçün 103 dolları ötüb.

Razılaşma ABŞ-nin Avropadakı müttəfiqləri və Ukraynaya dəstək verən siyasətçilər arasında narazılıq yarada bilər. Böyük Britaniya hökuməti Ukraynaya hərbi və maliyyə dəstəyinin davam etdiriləcəyini, Rusiyaya qarşı sanksiyaların qüvvədə saxlanılacağını bildirib.

Trampın bu addımı ABŞ-də yanacaq qiymətlərini azaltmaq və noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilər ərəfəsində seçicilərin narazılığını yumşaltmaq cəhdlərinin bir hissəsi kimi qiymətləndirilir. Bununla belə, razılaşmanın enerji qiymətlərinə real təsiri və Rusiyanın əvəzində hansı güzəştlər əldə edəcəyi hələlik məlum deyil.

Mənbə: BBC

Tərcümə etdi: Zəhra Məlikova

Argentina Xarici İşlər naziri Pablo Kirno şirkətin bir neçə törəmə və tərəfdaş şirkəti, eləcə də onların direktorları barədə cinayət şikayəti təqdim edəcək.

Argentina hökuməti “Navitas Petroleum”un Şimali Folklend hövzəsində karbohidrogenlərin kəşfiyyatı və hasilatı üçün Böyük Britaniya tərəfindən verilmiş lisenziyalara malik olmasını ölkə qanunvericiliyinin pozulması hesab edir.

Argentina Prezidenti Xavyer Milei ötən həftə Folklend adalarında neft və qaz hasilatı ilə məşğul olan şirkətlərə qarşı sanksiyalar tətbiq ediləcəyini açıqlayıb. O, ölkəsinin adalar üzərində suverenlik iddiasını da bir daha ifadə edib.

“Dəniz Şiri” layihəsinin operatoru olan “Navitas Petroleum” yataqda 65 faiz paya sahibdir. Şirkət məsələ ilə bağlı şərh verməyib.

Folklend adalarının statusu uzun illərdir Argentina ilə Böyük Britaniya arasında mübahisə mövzusudur. Argentina adalar üzərində suverenlik hüququnun ona məxsus olduğunu bildirir, Böyük Britaniya isə onları özünün dənizaşırı ərazisi hesab edir.

Mənbə: The Guardian

Tərcümə etdi: Fərid Tapdıqov

Rusiya hökuməti körpüdən ilkin mərhələdə yük daşımaları üçün istifadə olunacağını bildirib, BBC

Pxenyanın dövlət mediası körpüdən “şəxsi heyətin qarşılıqlı səfərləri, turizm və ticarət” məqsədilə istifadə olunacağını bildirib.

Lakin Ukraynanın araşdırma təşkilatı olan “Truth Hounds” körpünün əsasən Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsinə dəstək məqsədilə “gizli hərbi logistika dəhlizi yaratmaq” üçün nəzərdə tutulduğunu bildirib.

Körpünün açılması Ukraynada müharibənin başlanmasından sonra Şimali Koreya ilə Rusiya arasında münasibətlərin daha da gücləndiyi bir dövrə təsadüf edir. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və Şimali Koreya lideri Kim Çen In daha əvvəl ölkələrindən hər hansı birinə qarşı “təcavüz” olacağı təqdirdə bir-birinə yardım göstərəcəklərini bildirmişdilər.

Rusiyanın Baş naziri Mixail Mişustin körpünü “dostluğun yeni simvolu”, Şimali Koreyanın Baş naziri Pak The Son isə “tarixi hadisə” adlandırıb.

Rusiya dövlət informasiya agentliyi TASS-ın məlumatına görə, körpüdən gündəlik 300-ə qədər nəqliyyat vasitəsi və 2323 nəfər keçə biləcək.

BBC-nin bu ilin may ayında yayımladığı peyk görüntülərində təxminən bir kilometr uzunluğunda olan körpü ilə yanaşı, yeni giriş yolları, sərhəd-keçid məntəqəsi, yardımçı infrastruktur və avtomobil dayanacaqlarının inşa edildiyi görünürdü.

İki ölkə arasında hava və dəmir yolu əlaqələri mövcud olsa da, indiyədək birbaşa avtomobil yolu bağlantısı yox idi.

Yeni körpü Tümen çayı üzərindən keçərək Şimali Koreyanın Rason və Rusiyanın Xasan sərhəd şəhərlərini birləşdirir.

Rusiya hökumətinin məlumatına görə, körpüdən ilkin mərhələdə yük daşımaları üçün istifadə olunacaq, daha sonra isə sərnişin daşımalarına açılması nəzərdə tutulur.

Yeni yolun Şimali Koreyadan Rusiyaya silah və digər hərbi təchizatın daşınmasını asanlaşdıra biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar da var.

“Truth Hounds” təşkilatı bildirib ki, 2024-cü ildə iki ölkə arasında imzalanmış strateji tərəfdaşlıq müqaviləsi nəzərə alınarsa, körpüdən Şimali Koreyanın hərbi qulluqçularının, tikinti işçilərinin və yüksək rütbəli hərbi rəsmilərinin birbaşa Rusiyaya daşınması üçün istifadə oluna bilər. Körpü eyni zamanda əks istiqamətdə Rusiyanın texnologiya və resurslarının Şimali Koreyaya çatdırılmasına imkan yarada bilər.

Körpünün tikintisinə 2025-ci ildə, Vladimir Putinin 2024-cü ildə Şimali Koreyaya səfəri zamanı əldə olunan razılaşmadan sonra başlanılıb. Tikinti müəyyən gecikmələrə baxmayaraq, 495 günə başa çatdırılıb.

Yeni avtomobil yolunun Şimali Koreyadan Rusiyaya işçilərin daşınmasında da istifadə olunacağı gözlənilir. Cənubi Koreyanın hesablamalarına görə, təxminən 10 min Şimali Koreya vətəndaşı Rusiyada tikinti sahələrində və meşə təsərrüfatı düşərgələrində çalışır.

Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin eksperti Viktor Ça bildirib ki, körpünün sürətlə inşa olunması iki ölkə arasındakı ticarət fəaliyyətinin həcmini əks etdirir. Onun sözlərinə görə, bu, əsasən Şimali Koreyanın Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi üçün qoşun, silah, sursat və işçi qüvvəsi təqdim etməsi ilə əlaqədardır.

Mənbə: BBC

Tərcümə etdi: Zəhra Məlikova

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Kanada ilə ticarət danışıqlarının pozulmasından və 50%-lik yeni gömrük rüsumlarının tətbiqindən sonra iki ölkə arasında yerləşən Ontario gölünün adını fərmanla "Amerika gölü" kimi dəyişib. Daxili İşlər Nazirliyinə rəsmi adlar bazasında dəyişiklik etmək üçün 30 gün vaxt verilib. ABŞ rəsmiləri bu addımı milli qürur məsələsi kimi dəyərləndirsələr də, Tramp bunun Kanadaya birbaşa təzyiq olmadığını, lakin qonşu ölkənin uzun illər ticarətdə ABŞ-dan haqsız mənfəət götürdüyünü bildirib.

Kanadanın Baş naziri Mark Karni və digər yerli rəsmilər bu qərara sert reaksiya verərək, 400 ildən çox tarixi olan su hövzəsinin adının həmişə "Ontario gölü" olaraq qalacağını vurğulayıblar. Beynəlxalq hüquqa görə, hər bir ölkə öz daxili xəritələrində ad dəyişikliyi etmək səlahiyyətinə malik olsa da, digər dövlətlərin müştərək beynəlxalq suları təkbaşını adlandırmaq qərarını qəbul etmək məcburiyyəti yoxdur.

Tramp administrasiyasının daha əvvəl Meksika körfəzinin adını "Amerika körfəzi" kimi dəyişməsi oxşar hüquqi və diplomatik qalmaqallara, hətta Google və AP agentliyi ilə məhkəmə çəkişmələrinə səbəb olmuşdu. Nyu-York ştatının qubernatoru və bir çox amerikalı qanunvericilər də fərmanı tənqid edərək administrasiyanı rəmzi ad dəyişiklikləri əvəzinə real ticarət danışıqlarına diqqət yetirməyə çağırıblar.

Diplomatik gərginliyə baxmayaraq, ticarət şərtlərinin yumşaldılması və mədəniyyət məsələlərində uzlaşma əldə olunması istiqamətində addımlar atılaraq danışıqlar masasına qayıtmaq üçün müəyyən imkanların qaldığı qeyd olunur. Bununla belə, həm ABŞ daxilində, həm də Kanadada yerli idarəçilər beynəlxalq su hövzələrinin adlarının birtərəfli qaydada dəyişdirilməsini siyasi şou kimi qiymətləndirməkdə davam edirlər.

Mənbə: BBC

Tərcümə etdi: Zəhra Əliyeva

24media.az AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Gürcüstan Müdafiə Nazirliyindən məlumat verilib.

Bildirilib ki, görüş zamanı Azərbaycan diplomatı yeni müdafiə attaşesi, polkovnik Arzu Həsənovu Gürcüstanın müdafiə nazirinə təqdim edib.

Görüşdə İrakli Çikovani regionun təhlükəsizliyinin təmin olunması baxımından Gürcüstan və Azərbaycan arasında mövcud strateji tərəfdaşlığın əhəmiyyətini vurğulayıb.

O, Cənubi Qafqazda sülhün, sabitliyin və uzunmüddətli inkişafın təmin olunmasında Gürcüstanın rolunu xüsusi qeyd edib.

Tərəflər, həmçinin müdafiə sahəsində ikitərəfli və üçtərəfli əməkdaşlıq formatları çərçivəsində nəzərdə tutulan məsələləri müzakirə ediblər.

Piranə Xasiyeva

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iyulun 30-da Qırğız Respublikasına dövlət səfərinə gəlib.

24media.az xəbər verir ki, Çolpon-Ata şəhərinin İssık-Kul Beynəlxalq Hava Limanında dövlətimizin başçısının şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülüb.

Prezident İlham Əliyevi və birinci xanım Mehriban Əliyevanı Qırğız Respublikasının Prezidenti Sadır Japarov və birinci xanım Ayqul Japarova qarşılayıblar.

Xatırladaq ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 2024-cü il noyabrın 5-də Türk Dövlətləri Təşkilatı Dövlət Başçılarının 11-ci Zirvə görüşündə iştirak etmək üçün Qırğız Respublikasına səfər etmişdi. Bişkek şəhərinin “Manas 2” Beynəlxalq Aeroportunda dövlətimizin başçısını Qırğızıstan Nazirlər Kabinetinin sədri – Prezident Administrasiyasının rəhbəri Akılbek Japarov və digər rəsmi şəxslər qarşılamışdılar.

Həvva Cəbrayılova

Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamlarla Azərbaycanın Türkiyədəki diplomatik korpusunda kadr dəyişiklikləri edilib.

24media.az xəbər verir ki, Nərminə Mustafayeva Azərbaycanın İstanbul şəhərindəki baş konsulu və Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı yanında daimi nümayəndəsi vəzifələrindən geri çağırılıb. Onun yerinə Azərbaycanın Qars şəhərindəki keçmiş baş konsulu Zamin Əliyev təyin edilib.

Dövlət başçısının digər sərəncamı ilə Qoşqar Zeynalov Azərbaycanın Qars şəhərindəki yeni baş konsulu vəzifəsinə gətirilib. Q.Zeynalov bu təyinatadək Xarici İşlər Nazirliyində və diplomatik nümayəndəliklərdə, o cümlədən Azərbaycanın Kanadadakı səfirliyində fəaliyyət göstərib.

Qeyd edək ki, N.Mustafayeva 2020-ci ilin iyulundan İstanbulda, Z.Əliyev isə 2024-cü ilin noyabrından Qarsda baş konsul kimi xidmət edirdilər.

Prezident İlham Əliyev 15 yaşınadək oğlanlar arasında futbol üzrə ilk dünya çempionatı və festivalının 2026-cı ildə Azərbaycanda keçirilməsi ilə əlaqədar tədbirlər haqqında Sərəncam imzalayıb.

24media.az xəbər verir ki, Beynəlxalq Futbol Federasiyaları Assosiasiyası (FIFA) Şurası Bürosunun iclasında sözügedən yarışın (FIFA U-15 World Cup and Festival) 2026-cı il oktyabrın 22–31-də Azərbaycanda təşkil olunması barədə qərar qəbul edilib.

Sənəddə vurğulanır ki, idman tarixində ilk dəfə keçiriləcək bu mötəbər yarışa ev sahibliyi etmək ölkəmizin beynəlxalq idman aləmində artan nüfuzunu daha da möhkəmləndirəcək, yerli futbolun inkişafına və Azərbaycanın iri miqyaslı turnirlərin təşkili sahəsindəki təcrübəsinə mühüm töhfə verəcək.

Sərəncama əsasən, U-15 dünya çempionatı və festivalının təşkili ilə bağlı tədbirlərin əlaqələndirilməsi və zəruri məsələlərin həlli 2027-ci ildə Azərbaycanda keçiriləcək 20 yaşınadək kişilər arasında dünya çempionatının Təşkilat Komitəsinə həvalə olunub.

24media.az AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, “ASAN TV”nin direktoru Emin Musavinin moderatorluğu ilə keçirilən tədbirdə radio sənayesinin müasir vəziyyəti, rəqəmsal transformasiya, yeni yayım formatları, auditoriya ilə əlaqənin gücləndirilməsi və media bazarında baş verən dəyişikliklər müzakirə olunub.

Paneldə çıxış edən “Radyo Dinleme Hizmetleri Organizasyon Tanıtım ve Yayıncılık” (RİAK) şirkətinin baş direktoru Esat Çıplak, Gürcüstanın “Radio Fortuna FM 106,9” radio kanalının direktoru və təsisçisi Tamara Çiçoqidze, Özbəkistanın "Poytaxt 107.2 FM” radio kanalının direktoru Zəfər Tursunov, “Yurd FM” radiostansiyasının icraçı direktoru, “Media FM” radiostansiyasının təsisçisi və baş direktoru Rüstəm Əliyev radio sənayesinin qarşılaşdığı çağırışlar, rəqəmsal platformaların yaratdığı imkanlar, keyfiyyətli məzmun istehsalı və radio yayımının gələcək inkişaf istiqamətləri barədə fikirlərini bölüşüblər.

Çıxışlarda vurğulanıb ki, müasir dövrdə radio ənənəvi yayım formatlarını qorumaqla yanaşı, rəqəmsal texnologiyalardan, sosial media imkanlarından və yeni məzmun strategiyalarından daha geniş istifadə etməlidir. Həmçinin auditoriyanın ölçülməsi, reklam bazarında rəqabət, innovativ həllərin tətbiqi və media platformaları arasında əməkdaşlığın əhəmiyyəti diqqətə çatdırılıb.

Tədbirdə, həmçinin radio sənayesinin gələcək inkişaf perspektivləri, yeni texnologiyaların tətbiqi və dəyişən media mühitində uğurlu fəaliyyət üçün innovativ yanaşmaların əhəmiyyəti vurğulanıb.

Piranə Xasiyeva