Ər-Riyad hava limanına hücum nəticəsində 12 nəfər həlak olub

GACA-nın yaydığı bəyanatda dünən günortadan sonra Kral Xalid Beynəlxalq Hava Limanına edilən hücumla bağlı yenilənmiş məlumatlar təqdim edilib.

Bəyanatda hücum nəticəsində ümumilikdə 12 nəfərin — Səudiyyə Ərəbistanının dörd vətəndaşının və ölkədə yaşayan səkkiz əcnəbinin həyatını itirdiyi qeyd olunub.

Həlak olan əcnəbilərdən ikisinin Banqladeş, digərlərinin isə ABŞ, Misir, İordaniya, Suriya, Fələstin və Sudan vətəndaşları olduğu bildirilib.

Bəyanatda 309 nəfərin xəsarət aldığı və yaralıların, o cümlədən vəziyyəti ağır olanların xəstəxanalarda lazımi tibbi yardım almağa davam etdiyi qeyd olunub.

Həmçinin hava limanında hücum nəticəsində dəymiş maddi ziyanın qiymətləndirilməsi və inventar yoxlamalarının aparılması istiqamətində işlərin davam etdiyi vurğulanıb.

GACA daha əvvəl açıqlamışdı ki, oktyabrın 6-dan 8-dək Ər-Riyaddakı Kral Xalid Beynəlxalq Hava Limanına qarşı husilər tərəfindən həyata keçirilən hücumlarda dörd nəfər həlak olub, çoxlu sayda insan isə xəsarət alıb.

Son vaxtlar Yəməndə hökumət qüvvələri ilə husilər arasında toqquşmaların şiddətlənməsi fonunda İranın dəstəklədiyi husilər hücuma məruz qaldıqlarını iddia edərək Səudiyyə Ərəbistanını ballistik raketlər və pilotsuz uçuş aparatları ilə hədəf alırlar.

Yəməndə vətəndaş müharibəsi husilərin 2014-cü ilin sentyabrında paytaxt Sənanı və bir sıra əyalətləri ələ keçirməsindən sonra başlayıb.

Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi Ərəb Koalisiyası 2015-ci ilin martından etibarən beynəlxalq səviyyədə tanınan Yəmən hökumətini dəstəkləyir.

Nəzrin Nəsirova

ABŞ-də qasırğa: 2 ölü var, 800 mindən çox insan elektriksiz qalıb

ABŞ-nin cənub ştatlarında “Isaias” qasırğasının təsirləri davam edir. Təbii fəlakət nəticəsində 2 nəfər həyatını itirib, 800 mindən çox insan isə elektriksiz qalıb.

24media.az TRT HABER -ə istinadən xəbər verir ki, meteoroloqlar qasırğanın dünən gecə Floridanın Destin şəhəri yaxınlığında saatda təxminən 170 kilometr sürətlə quruya çatdığını bildiriblər. İkinci kateqoriyalı qasırğa daha sonra Alabama istiqamətində irəliləyərək sürətini itirib və tropiksonrakı siklona çevrilib.

Yerli rəsmilərin məlumatına görə, “Isaias” qasırğası Corciya ştatı da daxil olmaqla, bir neçə ştatda 800 mindən çox insanın elektrik enerjisiz qalmasına səbəb olub. Cefferson qraflığının Fövqəladə Hallar İdarəetmə Agentliyinin məlumatına əsasən, Alabama ştatının Birmingem şəhərində ağacın yaşayış evinin üzərinə aşması nəticəsində bir nəfər ölüb. Floridanın Eskambiya bölgəsində də oxşar hadisə nəticəsində bir nəfərin həyatını itirdiyi təsdiqlənib. Meteoroloqlar bəzi ərazilərdə yağıntının 38 santimetrə qədər çata biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.

Həmçinin tornado, güclü külək və intensiv yağış təhlükəsinin olduğu bildirilib.Yerli rəsmilər mümkün daşqınlar və tornadolarla bağlı sakinləri ehtiyatlı olmağa, təhlükəsizlik tədbirlərinə əməl etməyə çağırıblar.

ABŞ-də 2024-cü ilin oktyabrında baş verən “Milton” qasırğasından sonra, məqalədə qeyd olunduğu kimi, təxminən iki il ərzində quruya çatan qasırğa qeydə alınmamışdı.

Fidan Mənsimova

Aİ süni intellektin risklərinə qarşı mübarizəyə hazır olduğunu bildirir

Avropa İttifaqının (Aİ) texnologiya məsələləri üzrə məsul nümayəndəsi Henna Virkkunen cümə günü Reuters agentliyinə bildirib ki, ittifaqın iki il əvvəl qəbul etdiyi süni intellektdən istifadə qaydaları nəzarətdən çıxa biləcək süni intellekt sistemlərinin yaratdığı risklərlə mübarizə aparmaq üçün kifayət qədər güclüdür.

24media.az Reuters-ə istinadən bildirir ki, “OpenAI” və “Anthropic” şirkətlərində baş vermiş son hadisələr dünyada narahatlığı artırıb. Bu hadisələr süni intellekt sistemlərinin insan nəzarətindən çıxa biləcəyi ilə bağlı qorxuları gücləndirib.

Süni intellektin istifadəsini risk səviyyəsinə uyğun tənzimləyən Aİ-nin Süni İntellekt Aktı bu sahədə dünyanın ən sərt qaydalarından biri hesab olunur. Virkkunen bildirib ki, bu qanun süni intellekt modellərinin bütün həyat dövrünü əhatə edir.

Onun sözlərinə görə, tənzimləyici qurumlar şirkətlərə süni intellekt modellərinin təhlükəsizliyini necə qiymətləndirmək barədə tövsiyələr verir. Bu prosesdə universitet və elmi müəssisələrdən olan 60 mütəxəssisin tövsiyələri də nəzərə alınacaq.

Virkkunen Aİ-nin süni intellekt qaydalarının artıq köhnəldiyi barədə şirkətlərin tənqidlərini də qəbul etməyib. O vurğulayıb ki, qaydalar hazırlanarkən texnologiyanın gələcək inkişafı, risklərin qiymətləndirilməsi və müstəqil ekspertlərin iştirakı nəzərə alınıb.

Avropa Komissiyası avqustun sonunda 30-dan çox süni intellekt şirkətindən təhlükəsizlik tədbirləri, şəffaflıq və müəllif hüquqları ilə bağlı məlumat tələb edib. Bu müraciətlər araşdırmalara səbəb ola bilər. Qayda pozuntuları müəyyən edilərsə, şirkətlər qlobal illik gəlirlərinin 7 faizinədək cərimə oluna bilərlər.

Virkkunnenin sözlərinə görə, Komissiya Çin mənşəli süni intellekt şirkətlərindən də məlumat tələb edib. O qeyd edib ki, hazırda bazarda ən güclü süni intellekt modellərinin bir qismi ABŞ və Çin şirkətlərinə məxsusdur.

Emiliya Vəlicanova

“Virgin” şirkəti “Eurostar”a rəqib olmağa hazırlaşır

“Virgin” şirkəti 2030-cu ildə Londondan Avropa qitəsinə sərnişin daşımalarına başlamağı planlaşdırıb. Şirkət yeni qatarların dizaynı və xidmət keyfiyyəti ilə rəqibi “Eurostar”ı geridə qoymağa çalışacaq.

“Virgin” şirkəti gələcəkdə istifadəyə verəcəyi La-Manş boğazından keçən qatarın maketini təqdim edib. Şirkət yeni layihə vasitəsilə sərnişinlərə fərqli səyahət təcrübəsi təqdim etməyi hədəfləyib.

Şirkət qatarların istehsalı üçün Fransanın “Alstom” şirkətinə 12 qatar sifariş edib. Yeni qatarların dizaynı və sərnişinlərə göstəriləcək xidmətlər baxımından “Eurostar”la rəqabət aparması nəzərdə tutulur.

“Virgin” şirkətinin Böyük Britaniyada dəmir yolu nəqliyyatını yeniləmək istiqamətində əvvəlki təşəbbüslərindən biri 2013-cü ildə şəhərlərarası qatarlarda danışan tualet oturacağının tətbiqi ilə yadda qalıb. Şirkət yeni qatarların hazırlanmasında aviasiya, kruiz və hotelçilik sahələrindəki təcrübəsindən yararlanacağını bildirib.

Layihənin təfərrüatları hələlik açıqlanmayıb. Bununla belə, şirkət “Virgin Atlantic” aviaşirkətinin hava limanlarında sərnişinlər üçün nəzərdə tutulan “Clubhouse” istirahət salonlarının təcrübəsindən istifadə etməyi planlaşdırır. Məqsəd yola düşməzdən əvvəl və səfər zamanı sərnişinlərin işləyə, dincələ və ünsiyyət qura biləcəyi rahat məkanlar yaratmaqdır.

Qatarlarda təqdim olunacaq yeməklərin “Virgin” şirkətinin kruiz gəmilərindəki menyulardan, interyer dizaynının isə “Virgin Hotels” hotelçilik brendindən ilhamlanacağı bildirilib.

“Virgin” şirkətinin Londonla Avropa qitəsi arasında yeni dəmir yolu xidmətlərinə 2030-cu ildə başlaması nəzərdə tutulur. Bu, La-Manş tunelinin açılışından sonra “Eurostar” üçün ilk ciddi rəqabət mərhələsi olacaq.

Mənbə:The Guardian

Tərcümə etdi:Fərid Tapdıqov

Tramp Rusiyadan dizel yanacağının idxalı ilə bağlı razılaşma elan edib

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ABŞ Prezidenti Donald Trampın Rusiyadan ABŞ-yə dizel yanacağının idxalı ilə bağlı razılaşma elan etməsini pisləyib.

Donald Tramp və Vladimir Putin ötən il Alyaskada görüşüblər.

24media.az BBC.news-a istinadən xəbər verir ki, Zelenski bu addımı Rusiya Prezidenti Vladimir Putinə hədiyyə adlandıraraq bunun “sona çatdırılmalı, uzadılmamalı olan müharibəyə investisiya” olduğunu bildirib. Tramp Putinin dərhal ABŞ və dünya bazarına 300 min ton dizel yanacağı tədarük etməyə razılaşdığını deyib. Onun sözlərinə görə, noyabrda daha 500 min ton, bundan sonra isə əlavə bir milyon ton yanacaq göndəriləcək.

Məlumata görə, razılaşma çərçivəsində ABŞ Maliyyə Nazirliyi Rusiyadan dizel yanacağının ixracına tətbiq edilən sanksiyaları aprelin 7-dək müvəqqəti dayandırır. Bununla belə, ABŞ banklarında saxlanılan vəsaitlər kimi digər Rusiya aktivləri dondurulmuş vəziyyətdə qalacaq. Tramp əlavə olaraq, Rusiyadan qısa müddət ərzində daha üç milyon ton dizel yanacağının tədarük ediləcəyini bildirib. Bunun Rusiyanın neft emalı zavodlarının vəziyyətindən asılı olacağı qeyd edilib. Həmin zavodlar Ukraynanın hücumlarına məruz qalıb. Putin isə Rusiyanın ABŞ və dünya bazarlarını neft və neft məhsulları ilə təmin etməyə hazır olduğunu bildirib. Lakin onun açıqlamasında konkret tədarük həcmləri göstərilməyib.

Zelenski sosial şəbəkədəki paylaşımında Rusiyanın bu tədarükün əvəzini “daha çox terrorla” çıxacağını bildirib. “Biz Ukraynada insanların həyatını qorumaq üçün Amerikanın ədalətli dəstəyinə və ABŞ-nin Rusiya ilə sərt danışıq aparmasına ümid edirik. Bu danışıq zəif deyil, sərt olmalıdır”, – deyə o yazıb.

Analitiklər isə Rusiyanın bu həcmdə dizel yanacağı tədarük etmək imkanına və razılaşmanın ABŞ-də yanacaq qiymətlərinə təsirinə şübhə ilə yanaşıblar. Quilter Cheviot investisiya strategisti Tim Armitic bildirib ki, Trampın açıqladığı ilk 300 min tonluq tədarük təxminən 2,25 milyon barelə bərabərdir. ABŞ-də gündəlik dizel istehlakı isə təxminən 3,8 milyon bareldir. Onun fikrincə, bu tədarük ABŞ-də yanacaq qiymətlərinə ciddi təsir göstərməyəcək.

ABŞ-də dizel yanacağının orta qiyməti hazırda bir qallona görə 6,28 dollar təşkil edir. İran müharibəsi nəticəsində enerji qiymətlərinin artması Tramp administrasiyası üçün siyasi təzyiqləri də gücləndirib. Razılaşma ABŞ-nin əvvəlki sanksiya siyasəti ilə bağlı suallar da yaradıb. Belə ki, ABŞ Konqresi bu yaxınlarda Rusiya nefti və qazını idxal edən ölkələrə qarşı yeni sanksiyalar və gömrük rüsumlarının tətbiqinə icazə verən qanun qəbul edib. Qanun Tramp tərəfindən imzalanıb.

Bu səbəbdən razılaşma Trampın Avropadakı müttəfiqləri və ABŞ-də Ukraynanı dəstəkləyən siyasətçilər tərəfindən tənqid oluna bilər. Onlar bu addımın Rusiyanın müharibəni maliyyələşdirməsinə kömək etdiyini düşünürlər. Razılaşmanın yanacaq qiymətlərinə təsiri hələ də qeyri-müəyyəndir. Brent markalı xam neftin qiyməti bir barel üçün 103 dollardan yuxarıdır. İran müharibəsindən əvvəl isə bu göstərici təxminən 73 dollar təşkil edirdi.

Rusiya bu il Ukrayna dronlarının neft emalı zavodlarına hücumları nəticəsində ciddi yanacaq çatışmazlığı ilə üzləşib. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatına görə, ölkədə dizel yanacağının istehsalı təxminən 30 faiz azalıb. Zelenski hücumları Rusiyanın Ukraynanın enerji sektoruna qarşı illərdir davam edən hücumlarına cavab kimi qiymətləndirib.

Razılaşmanın Rusiyanın ABŞ-yə yanacaq tədarükünü hansı mexanizmlə həyata keçirəcəyi və bunun müqabilində nə əldə edəcəyi hələ aydın deyil. ABŞ Maliyyə Nazirliyi isə Trampın açıqlamasından sonra Rusiya dizelinin bazara daxil olmasına icazə verən müvəqqəti lisenziya verib.

Banuçiçək Qurbanova

Spinozavr: Tarixin ən sirli yırtıcı dinozavrlarından biri

Spinozavr (Spinosaurus) Şimali və Qərbi Afrikada yaşamış, Spinosauridae fəsiləsinə aid yırtıcı dinozavr cinsidir. Təxminən 100–94 milyon il əvvəl, Təbaşir dövründə mövcud olub. Adı “tikanlı sürünən” mənasını verir və belindəki hündür fəqərələrin yaratdığı yelkənəbənzər quruluşla əlaqədardır. Bu cinsə S. aegyptiacus və S. mirabilis kimi növlər daxildir.

24Media.az Britannica-ya istinadən məlumat verir ki, Spinozavr indiyədək aşkar edilmiş ən iri ətyeyən dinozavrlardan biri hesab olunur. Onun uzunluğu təxminən 14–18 metr olub. Bununla belə, çəkisi ilə bağlı elmi mübahisələr davam edir. Bəzi ilkin araşdırmalarda ən iri fərdlərin çəkisinin 20 tona çata biləcəyi irəli sürülsə də, sonrakı tədqiqatlarda bu göstəricinin daha aşağı olduğu qeyd edilib.

Spinozavr necə kəşf edilib?

Spinozavr ilk dəfə 1915-ci ildə alman paleontoloq Ernst Stromer tərəfindən elmi şəkildə təsvir edilib. Tədqiqat Misirin qərbində yerləşən Bahariya vahəsində tapılmış natamam skelet qalıqlarına əsaslanırdı. Qalıqları Stromerin köməkçisi Riçard Markqraf aşkar etmişdi.

Lakin bu fosillər 1944-cü ilin aprelində Münhendə saxlanıldıqları muzeyin bombalanması nəticəsində məhv edilib. Bundan sonra uzun müddət alimlər Stromerin ətraflı təsvirlərinə əsaslanmalı olublar. Sonrakı illərdə Şimali Afrikanın müxtəlif ərazilərində Spinozavra aid yeni fosil qalıqları aşkarlanıb.

Spinozavrın əsas xüsusiyyətləri

Spinozavrın timsahı xatırladan uzun və ensiz kəlləsi, düz və konusvari dişləri, eləcə də enli, avar formasında quyruğu olub. Burun dəlikləri bir çox digər yırtıcı dinozavrlardan fərqli olaraq kəlləsinin ucunda deyil, gözlərinə daha yaxın yerləşirdi.

Bu xüsusiyyətlər onun balıqla qidalanmağa və suda hərəkət etməyə uyğunlaşdığını göstərir. Belindəki yelkənəbənzər quruluşun hansı funksiyanı daşıdığı isə tam aydın deyil. Alimlər onun nümayiş və ya fərdlər arasında ünsiyyət məqsədilə istifadə edilmiş ola biləcəyini düşünürlər.

Spinozavr suda, yoxsa quruda yaşayırdı?

Spinozavrın həyat tərzi paleontoloqlar arasında mübahisəli məsələlərdən biridir. Əvvəlki araşdırmalarda onun sümüklərinin sıx və ağır olduğu, bunun da su altında hərəkət etməsinə kömək etdiyi düşünülürdü. Bu səbəbdən bəzi alimlər onu əsasən suda ov edən yırtıcı hesab edirdilər.

Sonrakı araşdırmalar isə fərqli nəticələr ortaya qoyub. Bəzi tədqiqatlar onun su altında uzun müddət dalaraq ov etməyə tam uyğunlaşmadığını göstərir.

2020-ci ildə dərc edilən araşdırmada Spinozavrın uzun və enli quyruğunun suda hərəkət etməsinə kömək edə biləcəyi qeyd olunub. Bununla belə, onun suya dalaraq balıqların arxasınca üzmə qabiliyyəti ilə bağlı mübahisələr davam edir. Bəzi alimlər Spinozavrın əsasən dayaz sularda ov edən, yarımsu həyat tərzinə malik yırtıcı olduğunu düşünürlər.

Spinozavrın qidalanması ilə bağlı digər spinozavridlərin fosillərində də ipucları tapılıb. Bəzi qalıqlarda balıq pulcuqları və başqa dinozavrlara aid sümüklər aşkarlanıb. Spinozavridlərin dişləri pterozavr sümüklərində də tapılıb.

Teropodlar: ətyeyən dinozavrların böyük qrupu

Teropodlar (Theropoda) əsasən ətyeyən dinozavrları əhatə edən böyük qrupdur. Bu qrupa kiçik dinozavrlardan tutmuş, çəkisi bir neçə tona çatan Tyrannosaurus rex kimi nəhəng yırtıcılara qədər müxtəlif növlər daxildir. Müasir quşlar da teropodların təkamül etmiş nümayəndələridir.

Teropodlar ölçü və quruluş baxımından çox müxtəlif olublar. Onların əksəriyyəti iki arxa ayağı üzərində hərəkət edib. Ön ətrafları isə növdən asılı olaraq müxtəlif funksiyalar daşıyıb.

Teropodların adının mənası “vəhşi ayaq” kimi tərcümə olunur. Ayaqlarının quruluşu isə bir çox hallarda müasir quşların ayaqlarını xatırladırdı.

Teropodların əsas qrupları

Teropodların bir neçə əsas təkamül qrupu var:

● Seratozavrlar (Ceratosauria): Bu qrupa Ceratosaurus kimi dinozavrlar daxildir.

● Karnosavrlar (Carnosauria): Allosaurus bu qrupa aid nümunələrdən biridir.

● Koelurosavrlar (Coelurosauria): Bu qrupa Tyrannosaurus, dromeozavrlar və müasir quşların əcdadları daxildir.

Teropodların təsnifatı elmi araşdırmalar nəticəsində dəyişə bilər. Bu səbəbdən sadalanan qruplar onların tam təsnifatı deyil.

Teropodlar harada və nə vaxt yaşayıblar?

Teropodların fosilləri Antarktida istisna olmaqla, bütün qitələrdə tapılıb. Onlar təxminən 230 milyon il əvvəl, Trias dövründə meydana çıxıblar. Qeyri-quş teropodlarının əksəriyyəti təxminən 66 milyon il əvvəl Təbaşir dövrünün sonunda baş vermiş kütləvi yoxolma zamanı məhv olub.

Teropodlar kiçik və çevik növlərdən nəhəng yırtıcılara qədər geniş müxtəlifliyi əhatə ediblər. Bu qrupun ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri bəzi nümayəndələrinin təkamül edərək müasir quşlara çevrilməsidir.

Mələk Nəsirli

Tramp Rusiya dizel yanacağının ABŞ-yə gətirilməsi ilə bağlı razılaşma elan edib

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Donald Trampın Rusiya dizel yanacağının ABŞ-yə idxalı ilə bağlı razılaşmasını pisləyib.

24Media.az BBC News-a istinadən xəbər verir ki, Volodimir Zelenski bu razılaşmanı Rusiya Prezidenti Vladimir Putinə verilən hədiyyə adlandırıb. O bildirib ki, bu razılaşma “bitirilməli olan müharibəyə son qoymaq əvəzinə, onu uzatmağa yönəlmiş bir sərmayədir”.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın sözlərinə görə, Rusiya dərhal ABŞ və dünya bazarına 300 min tondan çox dizel yanacağı göndərməyə razılıq verib. Noyabr ayında daha 500 min ton, bundan sonra isə əlavə 1 milyon ton yanacağın göndərilməsi nəzərdə tutulur.

Razılaşma çərçivəsində ABŞ Maliyyə Nazirliyinin Rusiya dizel yanacağının ixracına tətbiq olunan sanksiyaları aprelin 7-dək dayandırdığı bildirilir. Bununla belə, ABŞ banklarında saxlanılan Rusiya aktivləri də daxil olmaqla, digər aktivlər dondurulmuş vəziyyətdə qalır.

Mənbə: BBC News
Tərcümə etdi: Nərmin Nəcəfova

Tramp Nidal Həsənin güllələnərək edamını təsdiqləyib

Tramp Fort-Hud hərbi bazasında 13 nəfəri öldürən Nidal Həsənin edamını təsdiqləyib.

24media.az ANEWZ-a istinadən xəbər verir ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp 2009-cu ildə Texas ştatındakı Fort-Hud hərbi bazasında 13 nəfərin ölümünə səbəb olan hücumu törətmiş keçmiş hərbi psixiatr, mayor Nidal Həsənin güllələnmə yolu ilə edamını təsdiqləyib.

2009-cu il noyabrın 5-də baş verən hücum zamanı Həsən 12 hərbiçini və ordudan təqaüdə çıxmış bir nəfəri öldürüb, daha 32 nəfəri yaralayıb. Saxlanılarkən polisin güllələdiyi Həsən qismən iflic olub və o vaxtdan əlil arabasından istifadə edir.

Hərbi məhkəmənin andlılar heyəti 2013-cü ilin avqustunda Həsəni qəsdən adam öldürmə və adam öldürməyə cəhdlə bağlı 45 ittiham üzrə təqsirli bilərək ölüm cəzasına məhkum edib. Məhkəmə zamanı Həsən hücumu törətdiyini etiraf edib və bunu ABŞ hərbçilərinin Əfqanıstana göndərilməsinin qarşısını almaq məqsədilə etdiyini bildirib.

Pentaqon rəhbəri Pit Heqsetin tövsiyəsi ilə edamın dekabrın 3-də Fort-Hud hərbi bazasında həyata keçirilməsi planlaşdırılır. Bununla belə, Həsənin qərardan federal məhkəmələrə şikayət etmək hüququ qalır və bu, edamın təxirə salınmasına səbəb ola bilər.

Edam həyata keçirilərsə, bu, ABŞ ordusunda 1961-ci ildən bəri ilk edam, 1945-ci ildən bəri isə ilk güllələnmə yolu ilə edam olacaq.

Qeyd edək ki, ABŞ-də edam üsulları ilə bağlı müzakirələr son dövrlərdə yenidən aktuallaşıb. Bir sıra ştatlarda güllələnmə yolu ilə edama icazə verilir. 2025-ci ildə Cənubi Karolinada son 15 ildə ölkə üzrə ilk dəfə bu üsulla ölüm hökmü icra edilib. ABŞ administrasiyası isə federal cinayətlər üzrə istifadə oluna biləcək edam üsullarının genişləndirilməsi istiqamətində addımlar atıb.

Şehrin Musayeva

Emma Stone və Rosalía 2027-ci ilin yaz dəbini indidən nümayiş etdirir

Emma Stone “Louis Vuitton” brendinin podium təqdimatından cəmi bir gün sonra onun geyimini geyinib. Rosalía isə London Moda Həftəsindən yeni çıxmış, lələklərlə bəzədilmiş “Erdem” donunda görünüb.

Emma Stone və Rosalía 2027-ci ilin yaz kolleksiyalarından olan ən son dəbli geyimləri nümayiş etdirərkən

24media.az WWD.com saytına istinadən bildirir ki, Nyu-York, London, Milan və Paris Moda Həftələrinin başa çatmasından hələ bir ay belə keçməyib, lakin məşhurlar artıq podiumlarda nümayiş etdirilən geyimləri seçərək öz qarderoblarına daxil edirlər. Emma Stone-un “Louis Vuitton”, Rosalía-nın isə “Erdem” geyimlərinə üstünlük verməsindən görünür ki, 2027-ci ilin yaz kolleksiyalarına aid dizaynlar artıq məşhurların istifadəsindədir.

ABŞ-nin xüsusilə şimal-şərqində havanın sərin payız fəslinə uyğun olmasına baxmayaraq, bu həftə Emma Stone və Rosalía ilə birlikdə bədənə kip oturan, incə qayışlı donlar və şou qızlarının dəbdəbəli tərzini xatırladan geyimlər də diqqət çəkib.

Mələk Nəsirli

İqlim böhranı məşhur sörf dalğalarını məhv edir

Araşdırmaya görə, dünyanın məşhur sörf məkanlarının dörddə üçündən çoxu dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi, sahil xətlərinin dəyişməsi və qum çöküntülərinin yerdəyişməsi səbəbindən təhlükə ilə üz-üzədir.

İqlim böhranı dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi nəticəsində bəzi məşhur sörf dalğalarını su altında qoyub, digərlərini isə sahilboyu tikililərin yaxınlığına sıxışdıraraq məhv olmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qoyub.

Dünya üzrə Sörf Qoruqlarında yerləşən onlarla məşhur dalğanın təhlili göstərib ki, onların dörddə üçündən çoxu dəyişən su səviyyələri, bərkidilmiş sahil xətləri və qum çöküntülərinin yerdəyişməsi səbəbindən yüksək risk altındadır.

Bu təsirlər təkcə sörfçülərə deyil, həm də sörf sənayesindən asılı olan yerli icmalara təsir göstərir. Əsasən alternativ iqtisadi imkanların məhdud olduğu ərazilərdə yerləşən bu icmalar milyardlarla dollar həcmində olan sörf iqtisadiyyatından gəlir əldə edirlər.

Araşdırmaya əsasən, ən yüksək risk altında olan məkanlara Böyük Britaniyanın Devon qraflığının şimalında yerləşən Kroyde çimərliyi, Avstraliyanın Nusa bölgəsi, Salvadorun Oriente-Salvaje sahili və ABŞ-nin Kaliforniya ştatındakı Santa-Kruz sahilləri daxildir. Sonuncular arasında Sewer-Pik və Vind-end-Si kimi tanınan sörf məkanları da var.

Sörf üçün əlverişli dalğalar dəniz dibinin relyefi, dalğaların hərəkət istiqaməti və qabarma-çəkilmə proseslərinin mürəkkəb qarşılıqlı təsiri nəticəsində yaranır. Bu amillər arasındakı tarazlığın pozulması dalğaların formasını dəyişdirə və onların yaranmasına mane ola bilər.

Araşdırmanın həmmüəllifi, Kaliforniya Dövlət Universitetinin Kanal Adaları kampusunun dosenti Den Rayneman bildirib ki, sörf dalğaları okeanoqrafik baxımdan olduqca unikal hadisələrdir. Onun sözlərinə görə, dalğaların yaranması üçün bir sıra amillərin dəqiq uyğunlaşması tələb olunur və bu proseslər ətraf mühitdəki dəyişikliklərə qarşı çox həssasdır.

Qlobal istiləşmə dəniz səviyyəsini yüksəldib, yağıntı rejimlərini dəyişdirib və çöküntülərin hərəkətinə təsir göstərib. Nəticədə dalğaların yaranması üçün vacib olan həssas tarazlıq pozula və bəzi məşhur sörf məkanları öz formasını itirə bilər.

Bununla belə, tədqiqatçılar hesab edirlər ki, yerli sörfçülərin ərazi və dalğalar haqqında dərin biliklərindən istifadə etməklə bu məkanların qorunmasına kömək etmək mümkündür.

Mənbə: The Guardian

Tərcümə etdi: Fərid Tapdıqov